Geschiedenis

Tekst uit Wikipedia over ovale tandwielen:
Al sinds 1890 duiken met enige regelmaat ovale kettingwielen op in het wielrennen. Hoewel deze (berekend) biomechanisch voordeel leveren zijn ze nooit op grote schaal toegepast. Een poging de markt in handen te krijgen deed Shimano in de jaren tachtig met de Biopace kettingwielen. Deze boden echter weinig tot geen voordelen en verdwenen weer snel. In het begin van de 21e eeuw brengen Rotor (Spaans) en O.symetric (Frans) ze echter weer op de markt. Ook ovaal, maar anders van vorm dan Biopace zijn de ovale kettingwielen van de Franse ontwerper Edmond Polchlopek, die al 10 jaar eerder beschikbaar waren. Binnen kleine kring vinden deze nog steeds toepassing.

Shimano BiopaceOvale tandwielen bestaan blijkbaar al sinds 1890 maar een bekend merk bracht in 1980 iets op de markt. De wat oudere fietsers onder ons kennen vast wel het Biopace systeem van Shimano. Sommige rijders zweerden erbij, vele echter kregen (knie)klachten en Shimano trok het Biopace systeem snel terug van het strijdtoneel om meer negativiteit te voorkomen. Kortom meer een flop dan een succes.

Toch liet het principe dat de vorm van een tandwiel mogelijk de fietsprestatie positief kon beinvloeden bepaalde slimmerikken niet los en zo werd uiteindelijk ook ontdekt waarom Biopace niet werkte zoals het had moeten werken. Had Shimano dat nou maar eerder ontdekt!

Inmiddels is Rotor een bekend merk dat ovale tandwielen (Rotor Q-rings) produceert. Carlos Sastre won hierop in 2008 de Tour de France en Ryder Hesjedal won in 2012 de Giro d'Italia onder andere dankzij de Q-rings van Rotor. In 2012 kwam het merk Osymetric sterk opzetten dankzij een uitmuntend goed seizoen van Bradley Wiggins en Chris Froome (Tour de France en Olympische spelen). Overigens reden zij hier al enkele seizoenen mee en presteerden toen al goed maar als je de Tour wint krijg je natuurlijk de meeste aandacht. Oud Tourwinnaar Bernard Hinault heeft zijn naam verbonden aan nog weer een ander merk ovaal tandwiel: Ogival. Daarmee zal Hinault uiteraard geen Tour meer rijden maar Ogival kent inmiddels wel een groot kampioen in Maas van Beek die in 2012 het werelduurrecord achter de derny aanscherpte op de wielerbaan van Moskou met dit merk ovaal tandwiel. Dit resulteerde vervolgens in een nieuw merk, geproduceerd door van Beek: Proval. In het verre oosten kon men na deze successen niet achterblijven en al snel verschenen de merken Doval en Ridea uit Korea en Taiwan op het internet.

 

Bradley Wiggins met de ovale tandwielen van Osymetric in 2012

Lees hier meer over de ins & outs van ovale tandwielen

Het idee achter een ovaal tandwiel is dat je in de horizontale crankstand maximale kracht kunt leveren en dat je in de verticale kracht zo min mogelijk kracht hoeft te leveren. Maximale kracht ofwel een grote kracht kun je leveren met een groot tandwiel. Minimale kracht ofwel een kleine kracht kun je leveren met een klein tandwiel. Als je deze 2 verschillen combineert krijg je een ovaal tandwiel: Namelijk een tandwiel dat groot is en tegelijkertijd ook klein. Dat klinkt een beetje cryptisch maar het volgende plaatjes verduidelijkt dit principe:

Lees hier meer over het nut van de ovale tandwielen van Osymetric:

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/6504/Tour-de-France/article/detail/3476636/2013/07/20/Froome-s-ovale-tandwiel-wondermiddel-of-placebo.dhtml

http://www.youtube.com/watch?v=Bvi3YB8fBCA

http://www.nieuwsblad.be/sportwereld/cnt/dmf20120709_00217087